ไขปริศนากบหายไปเมื่อ 40 ปีก่อนในบราซิล ด้วยกบดองในพิพิธภัณฑ์

ช่วงปี 2522 ถึง 2525 ประชากรกบที่สถานีชีววิทยาโบราเซีย ในป่าแอตแลนติกของรัฐเซาเปาโล บราซิล ลดลงอย่างฮวบฮาบ บางคนเคยสันนิษฐานว่าเป็นเพราะสภาพอากาศเปลี่ยนหรือสภาพอากาศสุดขั้ว แต่งานวิจัยใหม่ชี้ไปที่ผู้ร้ายอีกตัว คือเชื้อราไคทริด ซึ่งทำให้เกิดโรคไคทริดิโอไมโคซิสในสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก

ย้อนเวลาด้วยกบดอง

แจ็ก บอยเอตต์ นักศึกษาปริญญาเอกจากมหาวิทยาลัยเพนน์สเตต และนักวิจัยของสถาบันสมิธโซเนียน ร่วมกับมหาวิทยาลัยเซาเปาโล ใช้กบที่เก็บรักษาไว้ในพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติแห่งชาติของสมิธโซเนียน ซึ่งวิลเลียม โรนัลด์ เฮเยอร์ อดีตภัณฑารักษ์ เก็บมาจากโบราเซียใน 5 ครั้ง สองครั้งในทศวรรษ 2510 ก่อนกบหายไป และอีกสามครั้งในทศวรรษ 2520 หลังจากนั้น

ทีมวิจัยตรวจหาเชื้อในกบมากกว่า 370 ตัวจาก 17 ชนิด และกลับไปสำรวจโบราเซียอีก 6 ครั้งช่วงปี 2565–2567

พบอะไร

ตัวอย่างที่เก็บก่อนปี 2522 ไม่มีตัวไหนติดเชื้อไคทริดเลย แต่ตัวอย่างในทศวรรษ 2520 ติดเชื้อมากกว่าครึ่ง ที่ดูขัดกับสามัญสำนึกคือ ชนิดที่ลดลงหนักที่สุดกลับตรวจไม่พบเชื้อในตัวอย่าง ส่วนชนิดที่ประชากรค่อนข้างคงที่มักมีเชื้อ ทีมวิจัยตีความว่า บางชนิดทนเชื้อได้จึงยังมีชีวิตอยู่ให้ถูกจับมาเก็บ ส่วนชนิดที่ไวต่อเชื้อมากตายเร็วจนแทบไม่มีตัวติดเชื้อหลงเหลือให้เก็บ

ข่าวดีคือกบส่วนใหญ่ที่โบราเซียดูจะฟื้นตัวแล้ว แม้เชื้อยังอยู่ในพื้นที่ และรูปแบบการติดเชื้อบอกเป็นนัยว่ากบอาจทนเชื้อได้ดีขึ้นในหลายรุ่นที่ผ่านมา จาก 17 ชนิดในอดีต การสำรวจครั้งใหม่พบ 12 ชนิด อีก 5 ชนิดยังหาไม่เจอ

ข้อควรรู้

ผลนี้ใช้กับพื้นที่โบราเซียเท่านั้น ไม่สามารถอธิบายการลดลงของกบทั่วป่าแอตแลนติกได้โดยอัตโนมัติ คำอธิบายว่าทำไมชนิดที่ลดลงมากที่สุดไม่พบเชื้อเป็นการตีความรูปแบบข้อมูล ยังไม่ได้พิสูจน์กลไกโดยตรง ทีมวิจัยกำลังศึกษาดีเอ็นเอจากตัวอย่างพิพิธภัณฑ์เพื่อหากลไกทางพันธุกรรมของความทนทาน